Hoàng hôn

Chợt muốn đi tìm 
một buổi chiều yên 
Nhẹ như hơi thở người sau gáy 
Êm như chiếc hôn non vụng dại 
Bóng chúng mình nghiêng nghiêng 

Phức điệu cuộc đời bỗng chốc lặng im 
Nhường chỗ cho khoảng không lời thật đẹp 
Vết thương nào chợt khép 
Cơn mơ nào lại xanh 

Chợt muốn đi tìm 
buổi chiều đẹp như tranh 
Màu nắng Levitan, bầu trời Van Gogh 
Gặp lại phía bên kia con dốc 
Giữ nhau cho hoàng hôn... 

(Saigon, 
Mười Một, 
Hai Không Mười Chín.)

---

* cảm hứng khi nghe ''Hoàng hôn" - Cheung.

Mình nói chuyện gì khi mình nói chuyện tình

Mỗi cuộc tình là một câu chuyện kể, mà kẻ đã/đang yêu là story-teller. 

Mỗi story-teller sẽ có cách kể chuyện - cách hành xử với cuộc tình của mình - khác nhau. Người nặng lòng với từng chi tiết, kẻ chỉ để tâm đến kết cục. Người bình bình đạm đạm nhưng vẫn mong cầu thiên trường địa cửu, kẻ hừng hực như lửa lại chỉ sống cho hiện tại ngay lúc này. 

Mỗi người một cách kể, nên chẳng thể có hai câu chuyện giống nhau tuyệt đối. Có thể kết thúc tương tự, nhưng diễn tiến vô cùng khác nhau. Có thể diễn tiến tương đồng, nhưng kết cục là HE, SE, BE hay OE thì lại hoàn toàn không thể nói trước. Vì thế, mỗi cuộc tình luôn là một câu chuyện gốc - original story - của chính nó, chứ không bao giờ là kịch bản chuyển thể - adapted screenplay - của bất kỳ cuộc tình nào khác. 

Được ít nhất một lần sống, một lần hít thở trọn vẹn bầu không khí nguyên bản của những cuộc tình như vậy luôn là trải nghiệm mà con người ta bất chấp để có được. Dù cái giá phải trả đôi khi là thương tổn, là đớn đau, là ám ảnh, là một phần đời mình. 

Nhưng, yêu, vốn chưa bao giờ là phạm trù thuộc về lý tính, nên không có đúng - sai, cũng chẳng thể cân đo chính xác được - mất. Yêu, đơn giản là được "tùy tâm sở dục", làm những thứ bản thân thực sự khao khát. 

Đơn giản là được kể câu chuyện theo đúng nguyện vọng bản tâm, và đi cho đến cùng chọn lựa đó của riêng mình. 

Đơn giản vậy thôi. 

... 

* Lảm nhảm nhân những ngày cùng lúc nghe/thấy quá nhiều câu chuyện quanh mình. 

** Tựa đề hiển nhiên vay mượn từ cuốn sách cùng tên của Raymond Carver.
*** Hình minh họa trích từ phim The Reader (2008) với Kate Winslet & David Kross.

090217

Có lúc tưởng rằng quên

Mà lòng sao vẫn nhớ?!

Có niềm đau bỡ ngỡ

Giờ hóa thành cơn say.

Có ai vừa qua đây

Rồi vội xa theo gió

Tiếng thương còn bỏ ngỏ

Xin đừng làm mây bay.

Đời vốn không đúng - sai

Nụ cười hay nước mắt

Nếu duyên còn buộc chặt

Xin chớ đành buông tay.

Chắc gì có ngày mai?

Cứ vui trong hiện tại!

Không gì là mãi mãi

Cứ sống trọn hôm nay.

...

Đối thoại 2017

(c) photo by Ashraful Arefin

Thời gian, quãng gần đây, với tôi, dường như càng mơ hồ hơn nó vốn dĩ. Thói quen nhìn ngắm, đong đếm, nghĩ suy đã không còn là một cảm thức mang tính buộc định. Nó, vẫn đôi khi, diễn ra sâu trong tâm tư, nhưng nhu cầu hiển hiện bằng câu chữ - hoặc bất kỳ thứ gì - đã hết mãnh liệt như lúc trước. 

Có lẽ, nó bị những xáo động khác của chính tôi đè nén. Hoặc giả, tôi lại bật lên trạng thái hèn nhát & trốn tránh - khi mà một năm cũ lại tan biến, năm mới cũng đã sang tự lâu rồi.

Hôm nay đã là Hai Mươi Ba tháng Chạp. Dương lịch thì chỉ còn mười ngày sẽ hết tháng 01/2017. Hôm nay, tôi bỗng muốn ngồi lại, thành thật với bản thân, với thời gian mình.

...

Hai tháng cuối cùng của 2016, không báo trước, một cái tôi khác đột nhiên nổi loạn, điên cuồng phủ định hàng loạt giá trị cố hữu. Tôi có thêm những lần đầu tiên. Tôi cho mình vài cơn hoang đường. Chúng tặng tôi những phức cảm mới mẻ, sự chông chênh lâu lắm mới gặp lại, cả mỏi mệt, và đớn đau. Tôi thấy mình khờ dại hơn. Tôi thấy mình đáng thương hơn. Nhưng, vì thế, tôi càng yêu mình hơn.

Tôi luôn tin vào giả định rằng chuỗi sự kiện trong đời sống này như dãy quân cờ domino được xếp đặt tài tình bởi một thế lực phi thường nào đó, hoàn toàn không phải ngẫu nhiên, luôn có lý do đằng sau, và sự kiện này xảy ra sẽ kéo theo sự kiện khác, một nối một, để rồi hợp thành một kết cục nhất định. Nên, hai tháng cuối năm 2016, với tôi, những quân domino bắt đầu ngã xuống... 

...

Tâm trạng cận Tết của tôi năm nay hết sức... quái đản! Đến mức, một kẻ luôn tự hào có thể nói hay viết ra những gì mình muốn, lại không biết phải diễn đạt sao về nó. Chỉ là, ngay cả Về Nhà - thứ luôn có hấp lực lớn lao đối với tôi, cũng suy giảm tác dụng. Đủ thấy, tôi đang "lạc trôi" đến mức nào...

...

Nếu theo thông lệ, vào quãng như bây giờ, tôi sẽ ngồi tổng kết lại năm cũ, và tự đặt ra New Year's Resolution. Nhưng ngay thời điểm này, trong tôi chỉ có một khoảng trống - không muốn ngoái lại, cũng không muốn nhìn về xa hơn. 

Đây chắc là minh chứng cho việc bản thân ngày càng tệ hại?

Nếu xét tận tường, điều mà kẻ thất bại như tôi trông mong nhất ở 2017, có lẽ, chỉ đơn giản là được sống nhiều hơn, một cách ích kỷ nhất. Nghe kỳ quặc, nhưng nó là sự thực vô cùng chân thật. 

...

2017, chưa gì tôi đã thấy đầy rẫy thách thức đang chờ đón. Tôi sẽ lê tấm thân bệ rạc này vượt qua hết thảy, hay lại lần nữa biến mình thành nạn nhân? Đùa thôi, tôi đã đủ chán ngán năng lượng tiêu cực tự thân, nên dù tin chắc là không thể xóa sạch nó hoàn toàn ra khỏi con người mình - bởi bản chất đa cảm vô nghĩa, nhưng, 2017, tôi sẽ cố gắng thay đổi tỉ lệ vốn không bao giờ cân bằng giữa nó và năng lượng tích cực nhiều nhất có thể. 

Tự hứa vậy. 

Có thế nào thì, vẫn luôn nhớ, và tin, life will find a way.

...

Một tuần nữa, là Tết. 

...

Chiều (version 2)

Saigon khép nắng 

Chiều về sau vai 

Bên kia thành phố 

Ai có u hoài?  

Có nhìn mây tím 

Nhuộm màu nhớ nhung? 

Có qua sông vắng 

Mơ câu tương phùng? 

Bên này thành phố 

Một người đứng trông 

Hoàng hôn xuống thấp 

Đêm loang trong lòng...

...

* gợi cảm hứng từ bức hình của bạn Nanh / Nguyen Thanh Thuy.

Một hôm xám trời

...

Một hôm xám trời 
Tôi thu mình lại thành vòm cây 

Im nghe tiếng ngày xào xạc 

Ngắm đêm tàn cuối chân đồi 

Làm bạn cùng cơn gió lạnh 

Hát lời mây trôi 

Ngọn đồi vắng, chỉ mình tôi 

Tôi ru mình bởi rối bời thở than 

Giấc mơ rụng như lá vàng. 

Một hôm xám trời 

Tôi thấy mình như mảnh vườn hoang 

Những đóa mẫu đơn héo rũ 

Những nhành thạch thảo hoang tàn 

Không còn dấu chân nào trên đất 

Chẳng nắng vàng bên hiên 

Rêu rong những nỗi muộn phiền 

Biết đâu tìm lại tiếng chim thuở nào? 

Một vùng cỏ dại xanh xao…

... 

* viết vào đúng ngày này, cách đây 5 năm;

re-post, vì vẫn hợp tâm trạng.

Bên Kia - Bên Này

(c) photo by Gabriel Isak

Chiều nay, không hẹn trước, cánh cửa ấy lại mở ra. 

Cánh cửa nối liền hai thế giới, Bên Kia và Bên Này. 

Cánh cửa mở ra trong im lặng, tuyệt không gây nên bất kỳ âm thanh nào. Chỉ có tiếng trái tim tôi, khẽ hẫng đi một nhịp. 

Tôi tần ngần trước cánh cửa, mừng nỗi vui gặp lại, buồn niềm đau cách ngăn. 

Bên kia cánh cửa, là Bên Kia, với bầu trời thật khác, không gian khác, cỏ cây khác, nắng - mưa - gió - bão cũng khác. Một cõi khác. Những sinh mệnh, dù mang dáng hình quen thuộc, nhưng đã vận hành theo một cách hoàn toàn khác. Có chăng đôi ba sợi chỉ mờ ẩn sâu trong tiềm thức, nếu may mắn, còn sót lại chút buộc ràng, với Bên Này. 

Tôi đứng ở Bên Này, nhìn về Bên Kia, với ức triệu phức cảm. Liệu có ai ở Bên Kia, cũng đang như tôi, nhìn về Bên Này? 

Nếu thực sự có, người ấy sẽ thấy gì? Sẽ nghĩ gì? Ngắm những khác biệt tự thân của hai thế giới mà hoài nghi, vì sao như thế? Trông sang những sinh mệnh đang cuồng say giữa vô vàn hành trình phù phiếm mà vẫn chưa thể đến nơi, rồi xót xa tội nghiệp? Hay tìm thấy chính mình, hoặc một phần chính mình, trong chúng tôi - những con người Bên Này còn mãi loay hoay? Hoặc giả, ngẫu nhiên bắt gặp một nhân ảnh xưa cũ thân gần, dẫu hết thảy giờ đây đều hóa ra tro bụi, thì vẫn cúi đầu một sát na rưng lòng thương cảm, nghiêng mình chiêm bái quá vãng khói sương với sự ghi ơn thật thà? 

Không ai trả lời tôi. 

Còn tôi, vẫn đứng yên nơi đây, trước cánh cửa, nhìn về Bên Kia, với ức triệu phức cảm. Và cố huyễn hoặc, rằng: Bên Này, một thời không nào đó, sẽ trở thành Bên Kia. Giống như Bên Kia, vốn dĩ, biết đâu đấy, đã từng là Bên Này?!

...

Chào tháng Mười

(c) photo by Tatyana Tomsickova 

Ngày đầu tháng Mười, tôi quên mất cũng là mùng Một tháng Chín âm lịch, nên đã không ăn chay. Nhưng it doesn't matter, khi với tôi, ăn chay chưa từng là một sự cưỡng ép, chỉ là một lựa chọn. 

Ngày đầu tháng này, tôi chọn dậy trễ, ăn nhẹ, sau đó đi xem Miss Peregrine's Home for Peculiar Children. Phim dễ chịu, không hẳn là xuất sắc nhưng vừa đủ ấn tượng, và gợi nhắc tôi tới nhiều tác phẩm khác mình ghi nhớ. Nếu có sequel, chắc chắn tôi vẫn sẽ xem. 

... 

Mưa bão kéo tràn từ cuối Chín sang đầu Mười. Những ngày xám lạnh. Nếu loại bỏ sự bất tiện những khi lỡ phải vượt giông vượt gió đi đường, hay ì ạch lết qua đoạn ngập nước trước hẻm nhà, thì chẳng có gì đáng chê trách. Chỉ đôi lúc thèm, được sưởi lòng mình bằng ấm áp của một ai đó. Chỉ đôi lúc thèm, được trốn vào sâu vùng mơ. 

... 

Hôm nay mưa lớn từ tờ mờ sớm. Giật mình tầm 6am, nghe gió gào thét phía ngoài, tiếng mưa rớt như đoạn drop trong một bài EDM thời thượng. Tôi còn chưa tỉnh thức hoàn toàn, nên cứ nằm im đó mặc mình lững lờ giữa chiêm bao cận sáng và thực tại ầm ào mưa bão. Cứ thế, đến khi chìm lại vào cơn ngủ quên. 

Tôi dậy lúc hơn 8am một chút, vì mưa trói chân nên sms xin vào trễ. Rồi mở Wish that you were here của Florence + The Machine cho đến khi mưa ngớt, mới bắt một chuyến GrabBike đến công ty. Trên đường, ngồi sau nên tôi có dịp ngắm nhìn Saigon sau cơn bão sáng, nó lại khiến tôi nhớ những ngày mưa bão xưa. Miệng bỗng dưng hát thầm Sáng mưa. 

"Và ngoài kia, trời vẫn mưa hoài, vẫn mưa hoài… Bao lo âu nào có tan vào tiếng mưa?" 

... 

Tháng Mười, trước mắt là hai chuyến đi đã được định ngày. Một chuyến bị động, say YES! với lời rủ rê của đám bạn - cũng đã lâu ngày chưa đâu đó cùng nhau. Bị động, nên chờ những bất ngờ. Một chuyến chủ động, đến chốn quen, xem như đón mừng tuổi mới với vài thiết thân. Chủ động, nên muốn đi, thì đi thôi. 

Sắp hết một năm travel more, nhìn lại, số dư tài khoản vơi đi đáng kể, nhưng nhận về, cũng coi như thừa những ký ức đáng nhớ. Vậy nên, thật tâm, chưa từng hối hận. 

...

#first7jobs

#1 CTV thư viện thiếu nhi tỉnh - làm vì… đam mê 

Đam mê sách từ nhỏ, nên lúc biết tin Nhà văn hóa chỗ cha mình làm việc sẽ mở thư viện thiếu nhi, tôi phấn khích dã man. Buổi đầu, thư viện nhó xíu nhỏ xiu, lác đác mấy đầu sách. Ban quản lý phải kêu gọi ngay chính gia đình cán bộ công nhân viên đóng góp thêm sách báo. Tôi từng vui vẻ quyên hết bộ 7 viên ngọc rồng, Đô-rê-mon, cả chồng báo Nhi đồng, Rùa vàng, Khăn quàng đỏ (do thuở đó mẹ còn đặt báo ở Bưu điện cho mình) và cơ số sách, truyện linh tinh khác - mà không mảy may hối hận (dù thú thực lớn lên nghĩ lại, cũng có đôi chút... tiêng tiếc!). 

Sau đó là chuỗi ngày ngày tháng tháng cắm rễ ở thư viện, kéo dài từ mùa hè lớp 5 của tôi đến tận lớp 8, lớp 9. Do ít đầu sách, cộng thêm việc "ngốn bất chấp" tất cả những thứ có thể đọc được, nên lúc ấy tôi có "khả năng đặc biệt" là... nói tên nhớ nội dung, biết rõ vị trí đặt để của hầu hết sách, báo, truyện trong thư viện. Vì vậy tôi được mấy cô thủ thư (cũng là đồng nghiệp của cha tôi) cho làm cộng tác viên... phi chính quy! Nghĩa là, làm free! - Giúp dọn dẹp, sắp xếp sách; đóng gáy, bao bìa, phân loại thẻ ghi chú... Thư viện có cả nhóm CTV thiếu nhi & thiếu niên, ai cũng như ai, đều nhiệt tình "công tác" không kể công, lấy "ưu đãi" được đọc sách miễn phí (và ưu tiên chọn sách mới về trước người khác) làm motivation. Những ngày tháng đó, chỉ toàn niềm vui hồn nhiên! 

#2 Viết giới thiệu sách - những đồng tiền tự kiếm đầu tiên 

Cũng nhờ làm CTV cho thư viện thiếu nhi, tôi được cô Ngân thủ thư dẫn dắt, thử sức với việc viết lách đầu tiên trong đời: Viết giới thiệu sách, gửi cho Đài phát thanh thị xã - để chọn đọc trong chương trình măng non. Tới tận hôm nay, tôi vẫn nhớ như in cảm giác khi nghe bài viết của mình được đọc lên trên sóng radio, giới thiệu cuốn "Bước chân hoang" (tác giả Phù Sa Lộc), cảm giác sung sướng pha lẫn len lén tự hào khi "khoe" với cha mẹ số tiền nhuận bút mới nhận, vỏn vẹn 5.000 đồng! Số tiền nghe thấy thiệt... buồn cười, nhưng ở thời điểm 1995-1996, nó đã có thể cho tôi một bữa ăn sáng hoành tráng, một ly đá đậu lúc tan trường, mà vẫn còn dư mua được thêm vài cây bút. 

Những đồng tiền tự kiếm đầu tiên, nhìn lại, hóa ra cũng chính là khởi đầu "mối duyên" của tôi với nghiệp viết, với con chữ, làm nên "bản sắc tôi" bây giờ. 

#3 PTV chương trình thiếu nhi (Đài PTTH tỉnh) - công việc đầu tiên được trả... lương tháng

Cuối lớp 7, đã quen viết giới thiệu sách, tôi được các cô, anh chị cùng nhóm CTV thư viện khuyến khích dự thi "Kể chuyện & giới thiệu sách" - trong khuôn khổ "Ngày hội Hoa phượng đỏ" của tỉnh. Tham gia trong đội đại diện trường cấp 2, không hề đoán trước, tôi giành được Giải Nhất - với bài chia sẻ... ướt át về "Tuổi thơ dữ dội" của nhà văn Phùng Quán. 

Từ cuộc thi, tôi may mắn được "mời" làm phát thanh viên cho chương trình thiếu nhi của Đài PTTH tỉnh - đang trong quá trình hình thành, chuẩn bị phát sóng - cùng với hai em gái khác. Đây bất ngờ trở thành công việc chính thức đầu tiên của tôi, nhân viên có hợp đồng, được trả lương cố định hàng tháng với mức 60.000 đồng. Công việc này kéo dài được khoảng gần 2 năm. 

#4 Những công việc linh tinh thời sinh viên - tích lũy kinh nghiệm, lưu giữ niềm vui 

Giống như bao sinh viên tỉnh trọ học xa nhà khác, tôi cũng đã có những quãng thời gian làm đủ thứ linh tinh lang tang chỉ với mục đích duy nhất: Kiếm tiền! Từ dán hộp, bán sô-cô-la, phát tờ rơi, phát mẫu thử (trà, nước rửa chén, kẹo ngậm, thuốc…), dán poster… tôi cùng những đứa bạn thân của mình, bất chấp nắng mưa, lăn lộn từ quận này sang quận khác, từ đường to vô đến hẻm nhỏ, từ khu phố có bảng hiệu đến những xóm không tên… chắc đây cũng là nguyên nhân lớn góp phần giúp tôi… rành đường. 

Số tiền nhận về sau mỗi part-time job này, có khi nhiều, có khi ít, có lúc kiếm thật dễ dàng, có lúc lại là kết quả của biết bao nhiêu vất vả, kiềm nén, ức chế… Nhưng sau hết, vẫn là niềm vui đáng nhớ, những kinh nghiệm nhỏ nhoi tích lũy dần thành phản xạ, thành thái độ, thành cách xử lý vấn đề… mà tôi áp dụng được cả cho những công việc “chuyên nghiệp” hơn sau này. 

#5 Nhân viên nghiên cứu thị trường (C.I) - thời gian ngắn nhưng học được rất nhiều 

Tầm năm 4 đại học, được mấy người bạn rủ rê, tôi cũng tập tành đi làm… nhân viên nghiên cứu thị trường - một nghề khá hot đối với sinh viên làm thêm lúc bấy giờ. Xưng danh cho “oách”, chứ thực ra là vác bảng hỏi kèm samples, “chai mặt” lê lết khắp hang cùng ngõ hẻm, để tìm cho đúng target audience và đủ số lượng bảng hỏi theo yêu cầu. Tiền công tương ứng với số bảng hỏi hoàn thành, nên đi càng nhiều, “chịu nhục” càng cao, miệng mồm càng “dẻo”, thì kiếm được càng khá. Nghề này, phải làm, mới thấu. Đủ chuyện bi hài. Tuy nhiên, thực tâm là học được rất nhiều. 

#6 Nhân viên truyền thông (Dự án giáo dục môi trường dành cho HS tiểu học của Tetra Pak) - công việc chính thức đầu tiên sau tốt nghiệp 

Đâu đó tầm tháng 8/2007, thi tốt nghiệp xong, biết kết quả, chỉ chờ lĩnh bằng, tôi bỏ về quê… an dưỡng. Kế hoạch của tôi là sẽ… ăn chơi dài hạn, cho hết năm, khi đã có bằng tốt nghiệp trong tay thì mới tính tới chuyện tìm việc. 

Ít lâu sau, đột nhiên người chị rất thân gọi về cho cha mẹ tôi, nói công ty chị ấy đang có dự án cần tuyển nhân sự, cơ hội dành cho sinh viên mới ra trường, nghĩ tính chất khá phù hợp, nên muốn kêu tôi tham gia. Tôi lần lữa (cơ bản vì… lười!), cuối cùng vẫn quyết định khăn gói ngược trở lại Saigon. 

Quyết định này, đã cho tôi thêm những kinh nghiệm giá trị mới, ba tháng dự án cực khổ mà nhiều tích lũy, thêm ba tháng làm nhân viên chính thức cho OneStep Ltd. Co. với thêm kha khá bài học - đặc biệt là how to deal with a bitchy boss! 

#7 Nhân viên quản lý nội dung website (VinaGame) - môi trường chuyên nghiệp đầu tiên, những bài học lớn hơn, và Phỉ 

4 năm, ko phải đoạn đường dài, nhưng ko hề ngắn - là thời gian tôi gắn bó với job thứ 7 này. nói về nó, chỉ có thể ngắn gọn như chính cụm chú giải phía trên. Là môi trường chuyên nghiệp đầu tiên nơi tôi được va chạm, rèn giũa và học vô vàn bài học lớn. Có những bài học vẫn theo tôi đến thì hiện tại. #7, với tôi, sẽ mãi là một dấu khắc sâu trong hành trình vào đời. 

Và, như một lẽ dĩ nhiên, nhắc về quãng này, thì tôi lại nghĩ đến Phỉ - những người đồng nghiệp giờ đã trở thành bạn. Nghĩ, mà mỉm cười, đơn giản vậy thôi. 

...

Có mất mát nào lại không não nề?

1. Hôm nay, ngày cuối quán Kim mở cửa. Quán Kim, là quán café nhỏ, bình thường, trong hẻm đối diện công ty, nơi mà 99% các buổi trưa trong tuần tôi cùng đồng nghiệp ghé sang dùng bữa. Suất cơm văn phòng ba mươi lăm nghìn đồng, với canh, trà đá và tráng miệng miễn phí. Thức ăn không quá đặc sắc, nhưng dễ chịu, khẩu vị có hơi hướm miền Tây. Canh thường bị mặn, tráng miệng nghèo nàn vài loại luân phiên. 

Nhưng, lạ lùng thay, chúng tôi lại chọn nơi này làm chốn quen mỗi trưa. Có lẽ, một phần ngại đi xa giữa trời nắng nóng, một phần thói quen làm nên sự dễ dãi, ừ thì đỡ nhọc công suy nghĩ “Trưa nay ăn gì?”. Nhưng, chắc một phần khác, cũng quan trọng không kém, là cách phục vụ thoải mái của anh Cường, chị Đẹp… tạo ra không gian thân thuộc, bụng dạ ai cũng hài lòng. 

Chính thế, nên khi hay tin, rằng từ này sẽ không còn nữa những bữa cơm trưa í ới nhau qua sms hay facebook messenger “Kim nha!”, không ít người trong chúng tôi, chợt buồn. Thiếu một chỗ ăn, xét cho cùng, chẳng qua là chuyện nhỏ; nhưng, nếu xét kỹ hơn, vẫn là một mất mát.

Mà, có mất mát nào lại không não nề?

2. Mấy hôm trước, đọc được tin chú mèo đáng yêu Fukumaru - từng nổi tiếng khắp thế giới qua bộ ảnh chụp cùng người bạn đồng hành đặc biệt, bà cụ Misao - qua đời. Đâu đó dưới những dòng comment, tôi bắt gặp không ít những bình luận mang-đậm-lý-tính, kiểu như: “Dù sao, nó cũng chỉ là một con mèo!”, nhằm phản đối sự ủy mị, xúc cảm thái quá “chỉ vì một con mèo!” của đa số cộng đồng mạng.

Họ, không sai. Nhưng, có lẽ, góc nhìn của họ chỉ hướng vào bề mặt sự thật - một con mèo tận xứ Nhật Bản xa xôi đã chết - mà không hiểu được cái chết của Fukumaru là một sự mất mát đủ sức tác động đối với nhiều người. Đặc biệt, là những ai từng xem bộ ảnh, từng chọn tin vào sự hòa hợp bản năng giữa con người và động vật nói chung thú cưng nói riêng, từng nuôi hy vọng vào sự đẹp đẽ hiện hữu mọi lúc mọi nơi trong cuộc sống đầy rẫy bất trắc của thời đại bây giờ. Mất mát một inspiration để người ta can đảm sống thiện lương và hồn hậu.

Mất mát ấy, lẽ nào không đáng để buồn thương?

3. Một tháng Tư, ngày mất của Trịnh, và Leslie.

Mỗi năm, dù bận rộn đến mức lãng quên, cuối ngày tôi vẫn dành riêng một đoạn ngắn tưởng niệm. Đoạn tưởng niệm ấy, luôn khiến tôi sầu muộn.

So sánh khập khiễng, nhưng có lẽ cũng tương tự trong câu chuyện về Fukumaru trên kia, sẽ có không ít người cho là tôi rỗi hơi, nặng lòng mấy chuyện vớ vẩn. Dẫu vậy, sự tiếc nuối với những tài hoa bạc mệnh, thiết nghĩ, chắc không phải mỗi riêng tôi. Trịnh, hay Leslie, cũng chỉ là cái tên, biểu trưng cho hằng hà sa số những cái tên khác, những khuôn mặt, những vóc hình… nổi tiếng hay tầm thường, một đời phù hoa hay lặng thầm tủi cực, sau hết, sẽ hóa thành tro bụi, đọng lại vết nhớ trong tâm người ở lại.

Chưa kể, tôi nhớ về Trịnh, về Leslie, nhưng cũng là mượn cớ soi vào đấy, nhìn lại chính mình. Nhìn lại những mất mát tự thân, hoặc đã từng nếm trải. Để rồi nghĩ về hiện tại, và dự cảm về những mất mát tiếp nối ở tương lai.

Thì, đời vốn là chuỗi mất mát không ngừng.

4. Giữa những mất mát đó, đôi khi tôi thực sự nghĩ, rõ ràng thứ kỳ diệu nhất chính là trái tim con người. Có thể chịu đựng giày vò, bội phản, đớn đau, thương tổn, và vô vàn bi ai sinh ra từ cuộc sống điên rồ, nhưng rồi, không những không vụn vỡ, mà càng chai sạn hơn, dày thêm bản lĩnh từ chính trong những đoạn trường. Con người theo đó mà trưởng thành. Phải vậy không?

...

* hình: Leslie trong 春光乍泄 | Happy together (1997).

Một đoạn trích

‘Sunrise in Bagan’ (c) RLG Photography

"...Hai người trông thấy ở phương xa từ từ xuất hiện một vệt sáng, mênh mông không biết đâu là biên giới, như ánh mắt ngàn vạn năm không hề thay đổi, dùng một dấu hiệu, dùng một tư thái xuyên qua đất trời. 

(...) 

Tiêu Ninh cũng đồng dạng với những người xung quanh, không nói một lời, chỉ bình lặng nhìn ngắm. Bất tri bất giác, hắn nhớ tới rất nhiều chuyện, ấu thơ, thời niên thiếu, tuổi thanh xuân... Chuyện tốt lẫn chuyện xấu, nhưng Tiêu Ninh đã thôi cảm giác bài xích, cũng không miễn cưỡng hay nhẫn nại, mà chỉ đơn giản dùng tâm trạng thản nhiên để hồi tưởng... 

(...) 

Hắn chắc chắn đã mất đi một vài thứ, bất quá, nhân sinh vốn là một quá trình không ngừng mất đi. 

Cuối cùng, tất cả hình ảnh đều dừng lại trên người bên cạnh, rất kỳ quái chính là, hắn hiện tại đã chẳng còn lo được lo mất nữa. Đương nhiên, đây không phải biểu hiện người ấy đối với hắn không đủ quan trọng, cũng không phải hắn quá ngây thơ cho rằng tình cảnh tốt đẹp sẽ duy trì cả đời. 

Chỉ là, hắn cảm thấy, trong lòng mình, dựa vào phần tình yêu này, đã mở ra một mảnh hoa viên, ngay trong sinh mệnh hắn in xuống một dấu ấn mỹ lệ không gì có thể sánh được. Mặc kệ gặp phải chuyện gì, bất kể có phải hay không có một ngày chúng nó không thể như lúc ban đầu được nữa, cũng sẽ không bao giờ thay đổi..." 

[Thiên cao lộ viễn | 天高路远] 

November rain

Mười Một, mưa còn 

Đôi khi lỡ bước 

Chợt ghé thăm ta 

Giữa chiều tối muộn

Mưa như khách lạ

 Lại như tình quen

Dìu ta vào những

Cơn mê ướt mèm

Trong vùng tóc nhớ 

Mưa làm tay cong 

Vuốt ve ký ức 

Từng dòng mênh mông 

Qua rừng hối tiếc 

Mưa đan vòm cây 

Sợi thương quá khứ 

Sợi buồn hôm nay 

Lên đồi cỏ mộng 

Xanh rờn chiêm bao 

Mưa ngơ ngẩn kể 

Cuộc vui năm nào 

Về lòng phố lớn 

Vội vàng mưa đi 

Tìm, mà chẳng thấy 

Bờ vai nhu mì 

Mười Một, mưa khóc 

Van lời ủi an 

Ta - thân lận đận 

Chỉ biết cười tràn...

...

Bi khúc

ngày tháng xám nỗi buồn ứ đọng 

ngược dòng nhớ cũ tìm vui 

đầu ngọn sóng in từng dấu mộng 

mờ phai thoáng sắc ngậm ngùi... 

người cúi đầu hát bài thơ muộn 

vườn xưa con nắng còn ươm 

nhành hoa thuở thiếu thời đã rụng 

kẻ xa có tiếc nghê thường? 

bàn tay khép giữ vừa nước mắt 

soi gương bóng vỡ tan hình 

vùi thây trong bể đời khuất lấp 

trăm năm ai tiếc thương mình? 

 những cơn mê ùa về vỗ cánh 

đập từng tràng nhịp tim côi 

rồi bay lên thành vùng mưa trắng 

câu kinh từ tạ không lời.

...

[Saigon,

những ngày lòng mãi chưa yên.]

Đi dọc phố mưa

Chiều nghiêng dốc phố 

Mưa bay ngang trời 

Từng dòng vụn vỡ 

Rớt thành đơn côi 

Dalat thê thiết 

Như bài Không Tên 

Mưa buông héo hắt 

Điệu buồn chênh vênh 

Hồ Xuân Hương vắng 

Liễu im đôi bờ 

Bóng người ngơ ngác 

Tìm ai thẫn thờ? 

Mưa xuôi theo gót 

Chân vào sân ga 

Mưa ôm vai áo 

Kẻ quen xa nhà 

Chùa Tàu héo hắt 

Thông đan tay sầu 

Đếm nghìn giọt lệ 

Đổ tràn hanh hao 

Ngõ dài ngõ vắn 

Biết đâu điểm dừng 

Một mình cô lẻ 

Mưa dường rưng rưng 

Một chiều rét mướt 

Đi dọc phố mưa 

Nghe Dalat hát: 

"Tình ơi, về chưa?" 

...

[Dalat chiều mưa | 010815]

Về

(c) photo by JayMantri

Có người đánh rơi nước mắt 

Bên kia ngọn đồi vô tâm 

Đeo mang nụ cười khó nhọc 

Ngác ngơ đi giữa hồng trần 

Có người đánh rơi tiếng hát 

Điệp trùng dâu bể lặng câm 

Cố đập tim mình vỡ nát 

Bật ra chỉ một nốt trầm 

Có người đánh rơi trí nhớ 

Trong vùng hữu hạn trăm năm

Ngược xuôi chân trời góc biển 

Chiều nay khăn gói về nằm 

Nằm im hóa thành mộ địa 

Xanh rì cỏ mọc hoang lâm 

Vàng son rút mòn khe máu 

Đem ra đốt hết một lần...

...

Trên đường

Đôi khi, trên đường, vụt qua một bóng hình khác lạ. Vừa đủ để lý trí bị cưỡng chế chôn sâu, và nhịp tim rộn ràng xua mình về phía ấy. Đuổi nhau bằng những vòng xe. Đuổi nhau qua nhiều khúc rẽ. Mặc ồn ã giờ tan tầm. Mặc kèn xe, khói, bụi. Mặc đèn đỏ, đèn xanh. Mặc lối về nhà mình vốn đã khuất mất từ cái ngã ba, ngã tư nào. 

Một kẻ không biết, một người cố tình. Cuộc đuổi không vì thế mà kém hân hoan. 

Chỉ đến lúc, có thể bắt kịp nhau ở đâu đó, và ngỡ ngàng nhận ra, hoặc không phải là bóng hình mình thực tâm trông đợi, hoặc cơn mê tức thời đã cuốn mình đi quá xa tới mức cần phải trở lại, thì người ta mới cam chịu lặng lẽ cho xe quay đầu. Hoài công vì thoáng chốc bốc đồng. Nhưng, chắc người ta chỉ tiếc nếu không dám đi đến hết, chứ đâu thèm bận tâm mình đã phí mất bao nhiêu milliliter xăng? 

... 

Thương một người không thương mình, chắc cũng giống vậy. Dốc sạch lòng chỉ để đổi về những ngắn ngủi tự mị. Nhưng, thà một lần vô vọng, còn hơn không?

... 

[Saigon, 19/06/15

lẩn thẩn trên đường, về ghi chép lại]

Love will tear us apart

Anh ngồi đây, Tháng Sáu 
Nắng đổ trên vai, 
nắng loang ướt áo 
Saigon vẫn chưa dày mưa. 

Hàng cây đan tay đếm bước chân mùa 
Đại lộ lênh đênh gió 
Lối về không ai đón đưa. 

Saigon ba mươi mấy độ ngày 
hai mươi mấy độ đêm, 
Chiêm bao còn nghe 
tiếng mình khô khốc. 

Anh ngồi đây, Tháng Sáu 
Nỗi buồn nhuộm từng sợi tóc 
một màu phôi phai. 

... 

Em ở phía đó, Mười Hai 
Hạnh phúc thật dài 
cô đơn là điều xa xỉ. 
Cuộc đời chỉ thiết ngày mai. 

Em đã không còn phí hoài 
thời gian cho những bài thơ cũ. 
Giờ trong tiếng hát em 
một miền trù phú 
an vui. 

Khoảng cách quá xa 
nên ký ức đành ngậm ngùi 
ở lại trong hôm qua 
và tan vào mãi mãi. 

Em ở phía đó, Mười Hai 
Sống bằng hiện tại. 

...

Thư cuối

Gửi V.,

Gần đây, tình cờ, tôi được nghe một cuộc phỏng vấn khá thú vị của một ngôi sao tên tuổi. Giữa nhiều câu chuyện quen thuộc dễ bắt gặp ở các talkshow, ngẫu nhiên, cô ấy chia sẻ về một đoạn duyên phận đã qua trong đời mình. Một đoạn duyên phận ngắn ngủi, không phải là gì, cũng không phải không là gì, nhưng đủ ghi dấu sâu đậm nơi tâm thức, và vẫn theo cô đến tận lúc này. Thậm chí, cô ngờ rằng, có thể sẽ còn dài lâu về sau. 

Một đoạn duyên phận đặc biệt, như cách cô ấy định danh, dù trải bao đổi thay và nhạt phai dần theo dòng ngày tháng, nhưng, sẽ luôn tồn tại ở đó, bên trong mỗi người. Hiện hữu mà vô hình. Không như lửa thiêu đốt, cũng chẳng hoàn toàn lụi tàn. Không phải nỗi ám ảnh gây ức chế cho hiện tại hay tương lai, chỉ lặng lẽ là một phần của quá khứ. Để đôi khi, giữa đời giông bão, người ta có chốn tìm về, mà tựa nương. Và, mỉm cười một cách biết ơn. 

Cô ấy tin là bất kỳ ai, dù thừa nhận hay chối bỏ, cũng đều có cho riêng mình một mối nhân duyên lạ lùng như thế. Như món quà của số mệnh. 

Và, tôi, dĩ nhiên, cũng tin. 

Như tôi luôn tin vào những thứ đã từng, cả những thứ chưa từng, của chúng ta. 

“Nhìn theo đường hun hút còn xa, xin cảm ơn những điều đã qua…” 

Tạm biệt. 

Saigon, 16/05/2015, 

J.

Xôn xao

Một viên sỏi nhỏ 

mặt hồ xôn xao... 

Thoáng trong đáy nước 

bóng cơn mưa rào?

Lại viết những câu thừa

Hôm nọ, vô tình ghé quán cũ. Quán vẫn quen, chỉ người là xa lạ. Nhìn quanh từng góc nhớ, dường như còn sót vài dư ảnh. Nhưng, trông kỹ lại, chỉ thấy chính mình. 

(Ngày tháng mải miết, bất kỳ thứ gì rồi cũng bỏ đi. Cớ sao, cô đơn chẳng chịu rời?)

...

Nói chuyện với em, bắt gặp bản thân đâu đó. Nhận ra, duyên phận thực sự kỳ diệu. Nhưng, có lẽ, điều kỳ diệu ấy chưa dành cho mình? Đường về, chạy xe dưới khoảng trời phai nắng, giữa buổi chiều trôi như tiếng thở dài, lại nhớ những câu buồn: 

"Ở ngoài kia 

 ai đợi ta không? 

Phố thì đông, lòng người thì hẹp 

Triệu trái tim - triệu cánh cửa khép 

Ai người sẽ mở vì ta?" 

...

Đi xem kịch, lại nghe mấy lời thoại quen. Đại khái là, người trẻ sống vì tương lai, còn người già sống bằng quá khứ. Theo đó, những kẻ dở dở ương ương, như mình, chắc chỉ nên sống cho hiện tại? 

Biết là vậy, nhưng nói dễ, làm thì khó vô cùng. 

...

2014 vĩnh viễn đi qua. 2015 đã đang bắt đầu. Mỗi ngày, vẫn luôn tự nhắc lòng: Chỉ cần cố gắng Đủ để luôn có thể mỉm cười khi nhìn lại. Cố giữ lửa niềm tin. Dù nhiều khi, cúi xuống, chỉ thấy tro tàn. 

...

Những ngày đầu năm, bỗng dưng như nghe thấy Okada Toru hỏi mình: 

"Em đã bao giờ có cảm giác đó chưa - cảm giác mình muốn đến một nơi hoàn toàn khác, trở thành một người hoàn toàn khác?" (*) 

và muốn trả lời rằng: Dĩ nhiên, rất nhiều lần. 

...

(*) trích Biên niên ký chim vặn dây cót - Haruki Murakami.